“ทต.ลำพญา” ใช้ดิจิทัลช่วยงานป้องกันภัยพิบัติ ร่วมวางแผน-พัฒนาตลาดน้ำ

“ตลาดน้ำลำพญา” หรือ ตลาดลำพญา เป็นตลาดริมแม่น้ำท่าจีน ถือเป็นตลาดหนึ่งในใจหลายคนที่ชื่นชอบการพักผ่อนหย่อนใจในวันหยุด เพราะเป็นแหล่งช้อป แหล่งกินใกล้กรุง โดยตั้งอยู่ใน ต.ลำพญา อ.บางเลน จ.นครปฐม มีบรรยากาศวิถีบ้านและราคาย่อมเยา แถมอยู่ใกล้วัดลำพญา วัดเก่าแก่อายุกว่า 100 ปี ทำให้มีโอกาสทั้งทำบุญไหว้พระ และช้อปปิ้ง เดินตลาด

ตลาดลำพญา เปิดให้บริการในวันหยุด และวันหยุดนักขัตฤกษ์ มีนักท่องเที่ยวเดินทางมาเยือนวันละไม่ต่ำกว่า 7,000-8,000 คน หรือ เดือนละกว่า 70,000-80,000 คน มีเงินสะพัด 24-25 ล้านต่อเดือน ตลาดลำพญาอยู่ภายใต้การดูแลบริหารของเทศบาลตำบลลำพญา ที่เข้ามาพัฒนาและดูแลผู้ค้านับร้อยคน ปัจจุบันตลาดยังเผชิญปัญหาภัยพิบัติน้ำท่วมซ้ำซากแทบทุกปี เพราะพื้นที่ตั้งอยู่ริมแม่น้ำท่าจีน เป็นโจทย์ใหญ่ที่เทศบาล โดย “ขจรเกียรติ นิพัฒน์โภคัย” นายกเทศมนตรีตำบลลำพญา ต้องหาแนวทางแก้ไขมาโดยตลอด หนึ่งในนั้นคือโครงการวิจัย “การพัฒนาแพลตฟอร์มดิจิทัลข้อมูลเมืองเพื่อการจัดการภัยพิบัติสำหรับเทศบาลตำบลลำพญา” ซึ่งดำเนินการร่วมกับมูลนิธิส่งเสริมการปกครองท้องถิ่น และสนับสนุนทุนวิจัยของหน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่ (บพท.) เมื่อปี 2565 จนมีการนำเอาแอพพลิเคชั่นที่พัฒนาจากโครงการวิจัยไปใช้แก้ปัญหาภัยพิบัติได้ผลดี กลายเป็นต้นแบบให้เมืองอื่นๆ ที่ประสบปัญหาเดียวกันนำไปใช้

“เทศบาลมีข้อมูล ผมหลับตาก็รู้หมดว่าบ้านใครอยู่ตรงไหน เจ็บป่วยด้วยโรคอะไร ต้องการความช่วยเหลืออะไร แต่ข้อมูลทั้งหมดอยู่ในหัวผู้บริหาร เจ้าหน้าที่ปฏิบัติการ ไม่ได้ถูกนำออกมาเป็นข้อมูลที่ทุกคนมองเห็น เมื่อทำโครงการวิจัย เรานำข้อมูลจากในหัวออกมาวางให้ทุกคนเห็น นำข้อมูลระบบดิจิทัลมาใช้ สามารถแบ่งโซนเรื่องสภาพพื้นที่ พื้นที่ลุ่ม พื้นที่น้ำท่วม พื้นที่สูง จุดอพยพ จุดรวมพล ทำให้เวลาเกิดปัญหาสามารถนำมาใช้ประกอบการตัดสินใจแก้ปัญหาที่เกิดขึ้น

หลังทำแอพพลิเคชั่นมีข้อมูลเมืองเข้าไปอยู่ในระบบ ทำให้สามารถคาดการณ์การเกิดน้ำท่วมและภัยพิบัติได้ รวมถึงยังมีข้อมูลแต่ละครัวเรือน โดยเฉพาะข้อมูลผู้ป่วยติดเตียง คนเปราะบาง คนพิการ คนชรา และยังมีช่องทางเชื่อมต่อข้อมูลจากหน่วยงานชลประทานเพื่อดูระดับน้ำ แต่ยังติดขัดเรื่องข้อจำกัดของหน่วยงานจึงไม่สามารถดูได้ทั้งหมด เรื่องนี้ผู้บริหารเมืองเตรียมวางแผนดำเนินการต่อในสมัยหน้า”

นายกลำพญากล่าวอีกว่า เทศบาลให้ความสำคัญกับการปรับปรุงกระบวนการจัดการภัยพิบัติ โดยเน้นการปรับที่ดิน ทำแผนการปฏิบัติการจัดการภัยพิบัติเพื่อให้เกิดการตอบสนองที่มีประสิทธิภาพในสถานการณ์ภัยพิบัติต่างๆ รวมถึงปรับปรุงการสื่อสารระหว่างหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยเฉพาะการแจ้งเตือนประชาชน โดยกระบวนการจัดการภัยพิบัติเน้นการรวบรวมข้อมูลจากแหล่งต่างๆ เพื่อให้การตัดสินใจรับมือภัยพิบัติได้ทันท่วงที นอกจากนี้ ได้นำเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามาใช้พัฒนาเมืองในหลายด้าน ทั้งเรื่องงานสารบัญ เรื่องการขออนุมัติการก่อสร้าง และแอพพ์เบลมี (Bell Me) เป็นแอพพ์ชาวลำพญาใช้ติดต่อสื่อสารแจ้งปัญหาความต้องการถึงผู้บริหารและเจ้าหน้าที่